Wybór psychoterapeuty nie powinien sprowadzać się wyłącznie do znalezienia pierwszego wolnego terminu. Dobry psychoterapeuta to osoba, z którą można stworzyć bezpieczną relację i która pracuje w sposób dopasowany do potrzeb pacjenta. Przed rozpoczęciem terapii warto więc sprawdzić kilka podstawowych kwestii: doświadczenie i przygotowanie specjalisty, sposób pracy, zakres pomocy oraz własne odczucia po pierwszym spotkaniu.
Nie trzeba jednak oczekiwać, że już przed konsultacją uda się znaleźć odpowiedź na wszystkie pytania. Pierwsza rozmowa jest również okazją do sprawdzenia, czy dana forma współpracy będzie odpowiednia.
Jak wybrać psychoterapeutę?
Poszukiwania najlepiej zacząć od określenia, z czym chcemy pracować. Innego rodzaju wsparcia może potrzebować osoba zmagająca się z przewlekłym napięciem, innego ktoś przeżywający kryzys po ważnym wydarzeniu, a jeszcze innego osoba, która chce lepiej zrozumieć powtarzające się schematy w relacjach.
Nie oznacza to, że pacjent musi samodzielnie dobrać konkretną metodę terapii. Wystarczy wiedzieć, co skłoniło go do poszukiwania pomocy. Resztę można omówić podczas konsultacji.
Przy wyborze warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:
- przygotowanie i doświadczenie psychoterapeuty,
- obszary, w których specjalista pracuje,
- podejście lub nurt psychoterapeutyczny,
- sposób organizacji spotkań,
- zasady współpracy,
- możliwość odbycia konsultacji przed podjęciem decyzji o dalszej terapii.
Czy nurt psychoterapii ma znaczenie?
Tak, choć nie trzeba znać się na psychoterapii, żeby rozpocząć poszukiwania. Różne podejścia terapeutyczne mogą odmiennie rozkładać akcenty – na przykład na bieżące trudności, sposób myślenia i zachowania, relacje, emocje czy doświadczenia z przeszłości.
Dla osoby szukającej pomocy ważniejsze od zapamiętania nazw poszczególnych nurtów jest sprawdzenie, czy sposób pracy specjalisty odpowiada jej potrzebom i oczekiwaniom.
Jeżeli nie wiadomo, jakie podejście będzie odpowiednie, można zapytać o to podczas pierwszej konsultacji. Psychoterapeuta powinien być w stanie wyjaśnić, jak pracuje i czego można spodziewać się podczas kolejnych spotkań.
Dobry psychoterapeuta – czyli jaki?
Określenie „dobry psychoterapeuta” nie oznacza jednej konkretnej cechy. Ważne są zarówno przygotowanie zawodowe, jak i sposób budowania relacji z osobą korzystającą z pomocy.
Istotne może być to, czy specjalista:
- jasno wyjaśnia zasady współpracy,
- potrafi odpowiedzieć na pytania dotyczące terapii,
- respektuje granice pacjenta,
- nie ocenia i nie zawstydza,
- potrafi słuchać,
- nie obiecuje szybkich i gwarantowanych rezultatów,
- dostosowuje rozmowę do sytuacji osoby zgłaszającej się po pomoc.
Nie należy również oczekiwać, że dobry kontakt pojawi się natychmiast. Pierwsze spotkanie może być pełne niepewności, a zaufanie często buduje się stopniowo.
Na co zwrócić uwagę podczas pierwszej konsultacji?
Pierwsza konsultacja jest czymś więcej niż formalnym rozpoczęciem terapii. To moment, w którym można sprawdzić, czy sposób komunikacji terapeuty odpowiada naszym potrzebom.
Warto po spotkaniu zadać sobie kilka prostych pytań:
Czy czułem lub czułam się bezpiecznie podczas rozmowy?
Nie chodzi o całkowity brak stresu. Rozmowa o osobistych trudnościach może być wymagająca. Istotne jest raczej to, czy można było mówić bez poczucia bycia ocenianym.
Czy terapeuta słuchał tego, co było dla mnie ważne?
Dobra konsultacja powinna uwzględniać indywidualną sytuację, a nie opierać się wyłącznie na gotowym schemacie.
Czy rozumiem, jak może wyglądać dalsza współpraca?
Można zapytać o częstotliwość spotkań, sposób pracy czy zasady odwoływania wizyt.
Czy mam przestrzeń na zadawanie pytań?
Pacjent ma prawo wiedzieć, na czym polega proponowana forma pomocy.
Jeżeli zmagasz się z chronicznym stresem koniecznie przeczytaj nasz artykuł o tym, kiedy stres przestaje być normalny…
Czy trzeba wybrać pierwszego znalezionego terapeutę?
Nie. Wybór psychoterapeuty jest decyzją, którą można podjąć po konsultacji lub kilku rozmowach z różnymi specjalistami. Nie oznacza to, że trzeba odwiedzić wiele gabinetów. Jeśli jednak po pierwszym spotkaniu pojawia się wyraźne poczucie niedopasowania, można poszukać innej osoby.
Nie każda relacja terapeutyczna będzie odpowiednia dla każdego. To, że jeden specjalista nie odpowiada konkretnej osobie, nie musi oznaczać, że psychoterapia jako taka nie jest dobrym rozwiązaniem.
Warto też pamiętać, że pierwsza konsultacja może służyć właśnie rozpoznaniu potrzeb i ustaleniu dalszego kierunku. Nie zawsze kończy się natychmiastową decyzją o rozpoczęciu regularnych spotkań.
Psychoterapeuta a rodzaj problemu
Przy wyborze specjalisty warto sprawdzić, czy zajmuje się trudnościami, z którymi się zgłaszamy. Nie musi to oznaczać znalezienia terapeuty specjalizującego się wyłącznie w jednym problemie. Jeśli ktoś nie wie, jaki rodzaj terapii będzie dla niego odpowiedni, pomocna może być rozmowa podczas konsultacji. Specjalista może wtedy lepiej poznać sytuację i omówić możliwe sposoby dalszej pracy. W przypadku terapii prowadzonej indywidualnie rozmowa skupia się na sytuacji konkretnej osoby.
Jakich sygnałów ostrzegawczych nie ignorować?
Tak samo jak warto wiedzieć, czego szukać, dobrze zwrócić uwagę na zachowania, które mogą budzić wątpliwości. Niepokój może pojawić się na przykład wtedy, gdy specjalista:
- obiecuje konkretny rezultat terapii w bardzo krótkim czasie,
- przedstawia swoją metodę jako rozwiązanie każdego problemu,
- bagatelizuje pytania lub granice pacjenta,
- wywiera presję na podjęcie współpracy,
- przekazuje informacje w sposób, którego pacjent nie rozumie i nie może doprecyzować.
Pojedyncze niezręczne zdanie nie musi oczywiście przesądzać o całej współpracy. Warto jednak traktować własne odczucia poważnie i w razie potrzeby porozmawiać o swoich wątpliwościach.
Czy cena powinna decydować o wyborze?
Koszt spotkania jest ważnym elementem organizacyjnym, ale sam w sobie nie mówi o tym, czy dana osoba będzie odpowiednim terapeutą. Przed rozpoczęciem współpracy warto znać cenę konsultacji, częstotliwość spotkań i zasady dotyczące odwoływania wizyt.
Dzięki temu łatwiej ocenić, czy proponowana forma terapii jest możliwa do utrzymania w dłuższej perspektywie. Regularność może mieć znaczenie dla procesu terapeutycznego, dlatego kwestie organizacyjne dobrze ustalić na początku.
Wybór psychoterapeuty – od czego zacząć?
Nie ma jednego uniwersalnego sposobu na to, jak wybrać psychoterapeutę. Najlepiej połączyć kilka kryteriów: sprawdzić przygotowanie specjalisty, jego obszary pracy i sposób prowadzenia terapii, a następnie zwrócić uwagę na własne doświadczenie podczas konsultacji.
Najważniejsze jest nie znalezienie osoby, która wygląda idealnie na stronie internetowej, lecz takiej, z którą można bezpiecznie i otwarcie pracować nad własnymi trudnościami.
Dlatego pierwsza konsultacja może być dobrym punktem wyjścia. Pozwala nie tylko opowiedzieć o powodach zgłoszenia, ale również zadać pytania, poznać sposób pracy terapeuty i sprawdzić, czy dalsza współpraca ma dla obu stron sens.
Najczęściej zadawane pytania
Jak wybrać psychoterapeutę po raz pierwszy?
Warto sprawdzić przygotowanie specjalisty, obszary jego pracy oraz sposób prowadzenia terapii. Dobrym krokiem jest także pierwsza konsultacja, podczas której można ocenić, czy sposób współpracy odpowiada naszym potrzebom.
Czy dobry psychoterapeuta powinien mieć konkretny nurt?
Nie ma jednego nurtu odpowiedniego dla wszystkich. Znaczenie ma dopasowanie sposobu pracy do potrzeb osoby korzystającej z pomocy oraz kompetencje terapeuty.
Czy można zmienić psychoterapeutę?
Tak. Jeśli po konsultacji lub kilku spotkaniach pojawia się poczucie wyraźnego niedopasowania, można zdecydować się na współpracę z innym specjalistą.
O co zapytać psychoterapeutę na pierwszej wizycie?
Można zapytać między innymi o sposób pracy, częstotliwość spotkań, zasady współpracy oraz to, jak terapeuta rozumie zgłoszony problem.
Czy cena psychoterapii powinna być głównym kryterium wyboru?
Cena jest ważnym aspektem organizacyjnym, ale nie powinna być jedynym kryterium. Równie istotne są przygotowanie specjalisty, sposób pracy oraz poczucie bezpieczeństwa podczas kontaktu.
Dodaj komentarz