Osobowość neurotyczna a miłość: Między pragnieniem bliskości a lękiem przed odrzuceniem
Osobowość neurotyczna charakteryzuje się zaburzonym obrazem siebie oraz otaczającego świata. Z jednej strony uważa siebie za osobę bezwartościową i jest przepełniona różnymi lękami, a z drugiej jest przekonana o swojej dobroci. Niemniej jednak neurotyczna jednostka kieruje się wysokim poziomem wrogości skierowanej do pozostałych ludzi. Takie dwubiegunowe poglądy są spowodowane sprzecznością, która jest podstawowym składnikiem tego typu osobowości.
Neurotyk nie potrafi wyciągnąć wniosków z popełnianych błędów, tylko czuje się bezsilny wobec zdarzeń losowych. Ma wygórowane oczekiwania w stosunku do swojego otoczenia, ale jednocześnie panicznie boi się odrzucenie oraz krytyki. Chciałby, aby wszyscy byli życzliwi, wspaniałomyślni, altruistyczni w stosunku do niego. Jego wymagania, z których nie zdaje sobie sprawy, powodują, że trudno jest mu utworzyć zdrowe stosunki z otoczeniem. Związki neurotyka są nietrwałe, a przyjaźnie szybko się kończą, ponieważ często ignoruje on pragnienia bliskich. Jednak w duchu jest osobą bardzo wrażliwą, która świadomie nie chce nikomu wyrządzić krzywdy. Osoba neurotyczna wszelkie swoje niepowodzenia przepisuje działaniu osób trzecich, rzadko przy tym dostrzegając swoje błędy. Nie potrafi zaakceptować niedoskonałości pozostałych ludzi, dlatego też próbuje ich zmienić. Pomimo tego, że trudno jej pogodzić się z wadami partnera, posiada silną potrzebę życia w związku i bycia kochanym. Po dłuższej analizie można zaryzykować stwierdzenie, że neurotyk nie jest zdolny do miłości, ale jednak bardzo chce otrzymać ją od innych. Dlaczego tak się dzieje?
⚖️ Miłość neurotyczna – paradoks uczucia
Zgodnie z teorią Karen Horney w standardowym ujęciu miłości człowiek dąży do potrzeby kochania, dlatego szuka swojej drugiej połówki. Natomiast neurotyczna miłość to uczucie przepełnione lękami, niedowierzaniem, ale także zaprzeczeniem, że ktoś może pokochać. Lęk towarzyszący miłości neurotycznej jest również powiązany z charakteryzującą neurotyka zachłannością, brakiem nasycenia. Przejawia się to bezustannym domaganiem się potwierdzenia miłości i pozyskania jak największej uwagi od kochającego partnera. Jeśli nie otrzymuje tego, czego pragnie, pojawia się toksyczna zazdrość, która cechuje się nieustającym lękiem przed utratą kochanka. Dana jednostka uważa, że to jest niewiarygodne, że ktoś może ją pokochać, w związku z tym zaprzecza własnym uczuciom. Pojawia się tutaj poważny paradoks – miłość jednocześnie powoduje wiele radości, ale także unieszczęśliwia neurotyka. Chociaż nieświadomie angażuje się w związek, jego lęki przed utratą są tak ogromne, że przeszkadzają w pełnym szczęściu.
Domaganie się bezwarunkowej miłości, które jest typowe dla tego typu osobowości, powoli niszczy relacje partnerskie. Warto dodać, że dążenie do spełnienia tej potrzeby jest całkowicie nieświadome. Natomiast, gdy w końcu neurotyk zda sobie sprawę z wszelkich swoich sprzeczności, pojawia się u niego wstyd i zakłopotanie. Dzięki temu, może przyjrzeć się dokładniej sobie, a nawet zmienić postępowanie.
Niestety opisana wyżej miłość potrafi być toksyczna, przez to druga osoba nie potrafi sprostać oczekiwaniom. Neurotyk, będąc niezaspokojony, wycofuje się ze związku. Każde minimalne odtrącenie jest interpretowane jako poważne odrzucenie. Ciągle obawiając się odepchnięcia przez swojego wybranka, zaczyna unikać sytuacji, które mogłoby spowodować ową odmowę. Neurotyk boleśnie przeżywa zachowania partnera, nie patrząc przy tym, że może być ono wywołane przez niego samego. Następstwem takiej reakcji są lęki, które mogą powodować złość, co w tym wypadku ma działanie obronne.
Neurotyczna miłość i seks: Błędne koło mechanizmów obronnych według Karen Horney
Karen Horney w „Neurotycznej osobowości naszych czasów” opisała funkcje obronne, którymi kieruje się neurotyk. Zgodnie z autorką neurotycy szczególnie są narażeni na działanie „błędnego koła”. Funkcja takiego koła, polega na tym, że strategie obronne, które mają zabezpieczyć neurotyka przed lękiem, powodują pojawienie się złości, wrogości, a także nowych obaw. Przez wszystkie niepokoje, zaczyna on stosować szantaże, nawołuje do sprawiedliwości, grozi, a nawet próbuje zatrzymać partnera na litość. Bardzo często potrafi straszyć popełnieniem samobójstwa lub zrobieniem sobie krzywdy. Warto tutaj dodać, że szantaż, główna forma pozyskiwania miłości, najczęściej jest stosowana przez płeć żeńską.
Życie seksualne jest równie zawiłe jak dążenie do miłości. W tej kwestii osoby neurotyczne różnią się od siebie tak samo jak pozostali ludzie. Całokształt zachowań erotycznych zależy od ich temperamentu seksualnego, wychowania i różnic kulturowych. Jedni zawierają szybko intymne relacje, inni są bardziej zdystansowani. Natomiast łączy ich wspólna obawa o utratę miłości. Lęk wzmaga potrzebę seksualną, a kontakty intymne redukują wywołane napięcie. Przez to trudno jest w niektórych wypadkach zaakceptować abstynencję seksualną. Warto też dodać, że nawet w kwestii seksu neurotyk jest pełen sprzeczności. Z jednej strony pragnie być idealnym kochankiem, a z drugiej jest niezadowolony z siebie. Takie przekonania utrudniają osiągnięcie pełnej satysfakcji.
Neurotyczna miłość: Paradoksy, lęki i wyzwania życia z neurotykiem
Człowiek neurotyczny zakochany jest pełen najdziwniejszych paradoksów, sam przeczy sobie. Wszystkie te dysonanse utrudniają zaznanie pełni szczęścia w miłości, gdyż zawsze istnieje jakiś złożony problem z pozoru nie do rozwiązania. Poprzez dążenie do znalezienia idealnej miłostki, neurotyk pozbawia się szansy na pomyślność. Pojawia się tutaj mnóstwo wewnętrznych konfliktów niszczących radość z przebywania z partnerem. Miłość, która powinna być pozytywnym zjawiskiem, dla neurotyka staję się bezustanną walką z najskrytszymi fobiami.
Skoro neurotyk jest taką trudną osobą do współżycia, pozostaje zadać sobie pytanie: jak żyć z neurotykiem? Na pewno w uwolnieniu od swoich sprzecznych i pełnych lęku przekonań neurotykowi mogą pomóc wizyty u psychoterapeuty. Relacja terapeutyczna oparta na zaufaniu i empatii jest kluczowym czynnikiem skutecznej terapii. Trudno jest sobie poradzić samemu z najbardziej kontrowersyjnymi konfliktami, które zachodzą u neurotyka. On sam poprzez swoje sprzeczności nie radzi sobie z osobistymi wymaganiami i przez to manipuluje otoczeniem. Jak podkreśla Światowa Organizacja Zdrowia, zdrowie psychiczne to kompleksowy stan dobrostanu psychicznego, który pozwala ludziom radzić sobie ze stresami życiowymi i budować satysfakcjonujące relacje.
Życie z osobowością neurotyczną może być niezwykle ciekawym doświadczeniem, ale na pewno nie łatwym. Partner ma za zadanie zmierzyć się z najdziwniejszymi obawami ukochanej osoby i jej wizją okrutnego świata. Należy jednak zastanowić się czy taki związek jest satysfakcjonujący, w końcu jeśli źle się czujemy w danym związku, nie znajdziemy swojego szczęścia.
Jeśli temat neurotycznej miłości jest dla Ciebie interesujący, podziel się swoją opinią w komentarzach! Czy zgadzasz się z teoriami Karen Horney? A może masz własne przemyślenia na temat neurotycznych wzorców w relacjach? Chętnie poznamy Twoje doświadczenia i punkty widzenia.
Zapraszamy również na naszą stronę na Facebooku neurotyk.pl, gdzie znajdziesz więcej ciekawych treści i możesz dołączyć do naszej społeczności. Polub nas, aby być na bieżąco z nowymi artykułami i dyskusjami!
Autor tekstu: Aneta Iwona Nowak – psycholog z Trójmiejskiej Pracowni Psychologicznej „IMPULS”.
Źródła:
1. „Neurotyczna osobowość naszych czasów” Karen Horney
Jeśli temat neurotycznej miłości jest Ci bliski, podziel się swoją opinią w komentarzach – chętnie poznamy Twoje doświadczenia! Zapraszamy również na naszą stronę na Facebooku neurotyk.pl, gdzie znajdziesz więcej ciekawych treści i możesz dołączyć do naszej społeczności.
