Drgawki alkoholowe to napady padaczkowe, które występują w związku z odstawieniem alkoholu lub przewlekłym nadużywaniem alkoholu. Są jednym z poważniejszych objawów zespołu abstynencyjnego i świadczą o toksycznym wpływie alkoholu na układ nerwowy. Drgawki te mogą zagrażać życiu i zdrowiu, dlatego wymagają pilnej interwencji medycznej.
Przyczyny drgawek alkoholowych
- Odstawienie alkoholu
- Nagłe przerwanie spożywania alkoholu po długim okresie intensywnego picia może prowadzić do zaburzenia równowagi neuroprzekaźników w mózgu, co skutkuje nadmierną aktywnością elektryczną i drgawkami.
- Neurotoksyczne działanie alkoholu
- Długotrwałe nadużywanie alkoholu prowadzi do uszkodzenia neuronów, zmniejszenia poziomu GABA (głównego neuroprzekaźnika hamującego) i wzrostu glutaminianu, co sprzyja wystąpieniu napadów.
- Niedobory żywieniowe
- Alkoholizm wiąże się z niedoborami witamin, zwłaszcza tiaminy (witamina B1), które wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego.
- Zaburzenia elektrolitowe
- Nadużywanie alkoholu może powodować niedobór magnezu, potasu i wapnia, co zwiększa ryzyko drgawek.
Objawy drgawek alkoholowych
- Drgawki toniczno-kloniczne (typowe napady z utratą przytomności i gwałtownymi skurczami mięśni),
- Występują zwykle w ciągu 6–48 godzin po odstawieniu alkoholu,
- Mogą być pojedyncze lub w serii (kilka napadów w krótkim czasie),
- Często poprzedzone innymi objawami zespołu abstynencyjnego:
- niepokój,
- drżenie rąk,
- nadpobudliwość,
- bezsenność,
- nadmierne pocenie się,
- halucynacje.
Diagnostyka drgawek alkoholowych
Diagnoza opiera się na wywiadzie lekarskim oraz objawach klinicznych. Ważne jest, aby wykluczyć inne przyczyny napadów, takie jak:
- padaczka pierwotna,
- urazy głowy,
- infekcje mózgu,
- zaburzenia metaboliczne,
- zatrucie innymi substancjami.
W celu potwierdzenia diagnozy wykonuje się badania:
- Badania krwi:
- poziom glukozy,
- elektrolity (sód, potas, magnez, wapń),
- próby wątrobowe,
- poziom alkoholu we krwi.
- Badania obrazowe:
- tomografia komputerowa (w celu wykluczenia urazu mózgu lub krwawienia),
- rezonans magnetyczny (przy podejrzeniu strukturalnych zmian w mózgu).
- Badania neurologiczne:
- EEG (elektroencefalografia) w celu analizy aktywności mózgu.
Leczenie drgawek alkoholowych
- Farmakoterapia
- Benzodiazepiny (np. diazepam, lorazepam) – podstawowe leki stosowane w celu opanowania drgawek i zapobiegania kolejnym epizodom.
- Leki przeciwdrgawkowe (np. fenytoina, kwas walproinowy) – stosowane w przypadku utrzymujących się napadów.
- Witaminy z grupy B (zwłaszcza tiamina) – w celu uzupełnienia niedoborów i zapobiegania encefalopatii Wernickego.
- Korekta elektrolitowa – uzupełnienie niedoborów magnezu, potasu i sodu.
- Hospitalizacja
- Pacjenci z drgawkami alkoholowymi powinni być hospitalizowani, aby monitorować ich stan i zapobiec powikłaniom, takim jak delirium tremens czy zespół abstynencyjny.
- Leczenie przyczynowe
- Terapia uzależnienia od alkoholu, w tym psychoterapia, grupy wsparcia (np. AA) i programy odwykowe.
Powikłania drgawek alkoholowych
- Delirium tremens – ciężki stan zespołu odstawiennego z halucynacjami i dezorientacją,
- Urazy podczas napadów – złamania kości, urazy głowy,
- Encefalopatia Wernickego – związana z niedoborem tiaminy,
- Postępujące uszkodzenie mózgu.
Profilaktyka
- Stopniowe zmniejszanie spożycia alkoholu pod nadzorem medycznym, aby uniknąć nagłego odstawienia.
- Regularne uzupełnianie niedoborów witamin i minerałów.
- Leczenie uzależnienia od alkoholu w ramach specjalistycznych programów terapeutycznych.
Drgawki alkoholowe są poważnym objawem uzależnienia od alkoholu, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Właściwe leczenie i wsparcie mogą pomóc w zapobieganiu kolejnych napadów i poprawie jakości życia pacjenta.
