Bulimia, inaczej żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa), to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których następują kompensacyjne zachowania mające na celu uniknięcie przyrostu masy ciała. To poważne zaburzenie psychiczne, które wpływa na funkcjonowanie emocjonalne, społeczne i fizyczne osoby cierpiącej.
Objawy bulimii
- Napady objadania się
- Spożywanie w krótkim czasie dużej ilości jedzenia.
- Uczucie utraty kontroli nad ilością spożywanego pokarmu.
- Zachowania kompensacyjne
- Wymioty wywoływane celowo.
- Nadużywanie środków przeczyszczających, moczopędnych lub leków.
- Nadmierne ćwiczenia fizyczne.
- Okresy głodzenia się po napadach jedzenia.
- Nieustanne skupienie na masie ciała i wyglądzie
- Obsesyjne dążenie do utrzymania lub obniżenia masy ciała.
- Silne niezadowolenie z własnego wyglądu, nawet przy prawidłowej wadze.
- Skutki fizyczne
- Problemy z zębami i dziąsłami spowodowane wymiotami (erozja szkliwa przez kwas żołądkowy).
- Zaburzenia elektrolitowe, które mogą prowadzić do osłabienia serca.
- Zaburzenia układu pokarmowego, takie jak refluks, zaparcia czy wzdęcia.
- Zaburzenia hormonalne, np. brak miesiączki.
Przyczyny bulimii
- Psychologiczne
- Niskie poczucie własnej wartości.
- Perfekcjonizm i wysoka samokrytyka.
- Silne uczucie wstydu i winy po napadach objadania się.
- Społeczne i kulturowe
- Presja społeczna dotycząca szczupłego wyglądu.
- Idealizacja nierealistycznych standardów piękna promowanych w mediach.
- Biologiczne
- Dysfunkcje neuroprzekaźników, zwłaszcza serotoniny, która reguluje apetyt i nastrój.
- Predyspozycje genetyczne.
- Relacyjne i środowiskowe
- Problemy rodzinne, np. konflikty lub brak wsparcia emocjonalnego.
- Wcześniejsze traumatyczne doświadczenia, np. molestowanie seksualne.
Diagnostyka bulimii
Diagnozę stawia lekarz psychiatra lub psychoterapeuta na podstawie kryteriów zawartych w DSM-5 (Diagnostycznym i Statystycznym Podręczniku Zaburzeń Psychicznych). Kluczowe kryteria to:
- Regularne epizody objadania się i zachowania kompensacyjne (przynajmniej raz w tygodniu przez 3 miesiące).
- Nadmierna koncentracja na masie ciała i kształcie sylwetki.
Leczenie bulimii
- Psychoterapia
- Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – pomaga zmienić destrukcyjne myślenie i zachowania związane z jedzeniem.
- Terapia interpersonalna – wspiera w rozwiązywaniu problemów relacyjnych, które mogą wpływać na objawy.
- Farmakoterapia
- Leki przeciwdepresyjne, szczególnie z grupy SSRI (np. fluoksetyna), które mogą zmniejszyć napady objadania się i poprawić nastrój.
- Wsparcie dietetyczne
- Edukacja na temat zdrowych nawyków żywieniowych i pomocy w wypracowaniu zrównoważonej relacji z jedzeniem.
- Grupy wsparcia
- Spotkania z osobami z podobnymi doświadczeniami mogą być źródłem motywacji i zrozumienia.
Powikłania bulimii
- Fizyczne: odwodnienie, problemy z sercem, uszkodzenia wątroby i nerek.
- Psychiczne: depresja, zaburzenia lękowe, ryzyko myśli samobójczych.
- Społeczne: wycofanie się z relacji, problemy w pracy lub szkole.
Podsumowanie
Bulimia to poważne zaburzenie psychiczne wymagające kompleksowego leczenia. Wczesna diagnoza i odpowiednia terapia mogą znacząco poprawić jakość życia osoby chorej i zapobiec dalszym komplikacjom zdrowotnym. Jeżeli Ty lub ktoś Ci bliski zmaga się z objawami bulimii, warto jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub psychoterapeutą.
