Pedagogika / Artykuły

Czwartek, 13 Grudzień 2012 23:11

Psychologicznie o niepłodności

 

Bezskuteczne staranie się o biologiczne dziecko przynosi mnóstwo przykrych emocji,trudnych wewnętrznych odczuć, a nawet cierpienia. Dotyka ono co piątą osobę w Polsce. Dotyczy ludzi z różnych klas społecznych. Jest niezależne od statusu materialnego, wykształcenia, rasy, religii, miejsca zamieszkania czy kultury. Im dłuższe są starania pary o upragnione dziecko, tym bardziej zapomina się o przyjemnościach wynikających ze współżycia. Seks, który ma sprawiać radość i satysfakcję, może stać się obowiązkiem, który należy wykonać w wyznaczonym czasie, narzędziem do osiągnięcia upragnionego celu - ale czy takie podejście pomoże? O przyczynach medycznych niepłodności można przeczytać niejeden artykuł czy książkę, ale czym ona jest,patrząc na nią poprzez pryzmat psychologiczny ?


Aspekt psychologiczny niepłodności jest bardzo często pomijany przez lekarzy i partnerów kobiet. Pary starające się o potomstwo wykonują najróżniejsze badania medyczne, zupełnie nie biorąc pod uwagę, że ciągłe leczenie, wizyty u specjalistów powodują pogorszenie się stanu psychicznego, a to wpływa na obniżenie jakości życia prywatnego par.

Warto pamiętać, że społecznie wciąż nie jest akceptowana świadoma bezdzietność. Chęć posiadania dziecka jest uwarunkowana między innymi wychowaniem, środowiskiem, statusem materialnym. Para nieposiadająca dzieci narażona jest na krytykę i brak zrozumienia ze strony otaczających ją osób. U  każdego człowieka chęć posiadania dziecka pojawia się w różnym okresie rozwojowym. Jednostka jest przekonana o swojej zdolności do posiadania potomstwa, a rozpoznanie niepłodności powoduje załamanie nerwowe, nawet jeśli wcześniej nie chciało się mieć potomstwa. Owe rozpoznanie może prowadzić do pojawienia się różnych zaburzeń emocjonalnych, a nawet objawów depresyjnych.

Niepłodność jest uznawana przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę społeczną, dotyka ona nie tylko parę, która stara się o dziecko, ale także pośrednio wpływa na jej rodzinę, przyjaciół, znajomych.  Czynniki psychologiczne niemożności zajścia w ciążę dotyczą ponad 25 % par, które nie mogą doczekać się potomstwa. Nie zapominajmy, że chorobę tę można wyleczyć, dlatego warto spróbować poddać się leczeniu innemu niż medyczne. Niektórzy uważają, że próba znalezienia przyczyn bezpłodności w sferze psychicznej jest przyjmowana jako odpowiedź na bezskuteczność medycyny.

Istnieją dowody na to, że umysł człowieka, zaburzenia psychiczne, złe funkcjonowanie osobiste czy społeczne, psychicznie wywołane barykady, poczucie winy, najróżniejsze lęki i obawy są odpowiedzialne za niepłodność. Poza tym zostało udowodnione, że głęboka depresja jest odpowiedzialna za niepłodność. Warto tutaj dodać, że zdrowie psychiczne jednostki jest niezwykle istotne, a stan psychiczny kobiety ma swój wpływ na działanie hormonów.

Zostały wyróżnione  trzy przyczyny psychologiczne bezdzietności:
•    powierzchowna – anoreksja (brak owulacji, a tym samym niegotowość do posiadania i opiekowania się potomstwem), żałoba,
•    głęboka – poczucie winy, lęki, wstyd, nieprawidłowe relacje społeczne,
•    bardzo głęboka – niemożność osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwoju psychospołecznego,która przygotowuje do poczęcia potomstwa.


Brak występowania owulacji jest tłumaczony jako podświadomy brak odpowiedniej dojrzałości do posiadania dzieci, szczególnie u kobiet cierpiących na anoreksję, bulimię. Także kobieta, która doświadcza przewlekłego stresu, mająca złe relacje rodzinne, w szczególności z matką, niepotrafiąca zapanować nad swoim życiem prywatnym i zawodowym może mieć problem z zajściem w ciążę.Warto tutaj dodać, że historia rodziny nie jest bez znaczenia. Jeśli występują sytuacje poronienia, śmierci okołoporodowej to wywołują one podświadome lęki i obawy przed macierzyństwem. W takich wypadkach jako poważny powód niemożności zajścia w ciążę uważa się nieodpowiednie zrozumienie otaczającego świata lub też lęk przed niepozamykanymi sprawami z przeszłości, które w przypadku posiadania dziecka musiałyby zostać poruszone, zmienione. Uznaje się, że z wyżej wymienionych przyczyn psychologicznych bezpłodności najważniejszy wpływ ma niemożność osiągnięcia odpowiedniej fazy rozwojowej. Zgodnie z teorią psychospołeczną Erika Eriksona rozwój człowieka jest pewnym procesem ewolucyjnym. Jednostka rozwiązuje kryzysy odpowiednie dla danego etapu, dzięki czemu rozwija kolejną nową umiejętność przystosowania się do dalszego życia. Człowiek po osiągnięciu fazy związanej z płodnością jest zdolny do spełnienia swojej potrzeby prokreacyjnej. Jeśli natomiast kobieta nie przejdzie odpowiednio wcześniejszego etapu rozwoju, nie jest gotowa psychicznie do posiadania potomstwa.

Brak możliwości posiadania dzieci powoduje negatywne oddziaływanie na psychikę człowieka.Kwestia ta dotyczy również szeroko pojętej sfery emocjonalnej, wewnętrznych odczuć,  procesów poznawczych, a także sposobu życia danej pary. Jeśli para bezskutecznie stara się o dziecko przez dłuższy czas, związek taki przechodzi bardzo trudny okres. Należy tutaj pamiętać o tym, że para starająca się o dziecko jest szczególnie narażona na najróżniejsze negatywne uwagi ze strony rodziny i otoczenia. Chociaż najbliżsi zdają sobie sprawę z powagi problemu, często nieświadomie krzywdzą parę. W momencie, gdy pojawia się możliwość wystąpienia niepłodności u któregoś z partnerów, pojawia się szereg negatywnych odczuć, takich jak stres, frustracja, lęk, poczucie winy, obniżenie samooceny, brak pewności siebie, a także obawa o niemożność spełnienia obowiązkowej roli społecznej. Warto tutaj dodać, że przy pojawieniu się problemu istotnym czynnikiem jest wzajemne zrozumienie się partnerów, otwarte, szczere rozmowy na temat ich obaw i oczekiwań. Wzajemne zrozumienie nie tylko wzmacnia związek, ale także obniża stopień niektórych obaw, zmniejsza niekorzystne działanie stresu. Pamiętajmy o tym, że niepłodność nie dotyczy tylko jednostki, ale jest ściśle związana z partnerami, a wspólne poradzenie sobie z nią jest skuteczniejsze. Kolejną istotną rzeczą jest, aby para nie żyła tylko istniejącym problemem, ale także starała się znaleźć zupełnie nowe zainteresowania, a nawet spróbowała zmienić dotychczasowe życie. Dobrą odskocznią jest urlop w zupełnie nowym miejscu, gdzie na chwilę para zapomni o bezskutecznym staraniu się o potomstwo, będzie czas spędzała ciesząc się każdą wspólnie spędzoną chwilą. Natomiast seks, który przy staraniu się dziecka jest stresujący, będzie odprężał i dawał dużo zadowolenia.

U kobiety może tez pojawić się zupełnie nieuświadomiony strach przed zależnością związaną z posiadaniem dziecka, a nawet wielkim lękiem wywołanym przymusem troszczenia się i zaspakajania potrzeb innej istoty. Przeżycia z dzieciństwa nie są obojętne, a ich wpływ na lęk związany ze zmianami wywołanymi pojawieniem się dziecka może być ogromny. Te wszystkie dylematy, które przeżywa przyszła matka, tworzą psychiczną blokadę przed zajściem w z pozoru upragnioną ciążę. Może pojawić się popularna współcześnie depresja, którą skutecznie wyleczyć można tylko korzystając z pomocy specjalisty. Wszystkie wyżej wymienione nieświadome bariery mogą zostać zlikwidowane przez pomoc psychologiczną.W celu wyleczenia niepłodności poleca się oddziaływanie psychologiczne czy psychoterapeutyczne, techniki relaksacyjne, które mają za zadanie zredukowanie lęków, obaw, zlikwidowanie pojawiającej się depresji.

______________________________________
Autor:  Aneta Iwona Nowak – psycholog z Trójmiejskiej Pracowni Psychologicznej „IMPULS”.
Serdecznie zapraszam na stronę internetową www.tppimpuls.pl
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Źródła:
Jadwiga Łuszczak-Wawrzyniak “Niepłodność aspekty psychologiczne”.
Bogda Pawelec& Wojciech Pabian, „Niepłodność pomoc medyczna i psychologiczna.”

Opublikowane w Inne tematy

W dniach 1-3 lutego 2013 na Uniwersytecie Jagiellońskim odbędzie się II edycja konferencji „Człowiek Zalogowany”.

„Człowiek zalogowany” to ogólnopolska interdyscyplinarna konferencja, cyklicznie organizowana przez Instytut Psychologii Stosowanej UJ oraz Instytut Informatyki UJ. Mamy nadzieję, ze stanie się okazją do wymiany doświadczeń między naukowcami zajmującymi się badaniem funkcjonowania człowieka w Internecie oraz miejscem spotkania osób zainteresowanych tym tematem.

Obszary tematyczne:
- Psychologiczne i socjologiczne aspekty Internetu
- Etyczne aspekty funkcjonowania człowieka w wirtualnej rzeczywistości
- Dziennikarstwo w Internecie
- Marketing w sieci
- Portale społecznościowe i technologie Web 2.0
- Przestępstwa w sieci oraz aspekty prawne Internetu
- Savoir-vivre w sieci
- Wirtualna komunikacja
- Internet jako środowisko pracy
- Sieć jako facylitator wydarzeń społecznych i politycznych
- Sieć a tematyka gender
- Telemedycyna Dyskusja panelowa - temat będzie podany wkrótce

Goście specjalni:
- prof. dr hab. Bassam Aouil
- Edwin Bendyk - dziennikarz, publicysta, pisarz
- dr hab. Jacek Pyżalski
- dr hab. Barbara Szmigielska, prof. UJ
- prof. zw. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz

Udział w wydarzeniu jest płatny. Rejestracja udziału w konferencji trwa do 15 grudnia 2012 (w przypadku osób chcących wygłosić referat lub zgłosić poster)
lub 10 stycznia 2013 (w przypadku osób będących biernymi uczestnikami). Zgłoszenia: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Opublikowane w Wydarzenia

feed-image Feed Entries

Uwaga! .

Uzywamy plikow cookies, by ulatwic korzystanie z naszego serwisu. Jesli nie chcesz, by pliki cookies byly zapisywane na Twoim dysku, zmien ustawienia swojej przegladarki internetowej.

EU Cookie Directive Module Information