Pedagogika / Artykuły

mycall

admin

admin

Adres witryny:

Poniedziałek, 21 Listopad 2011 08:50

Lęk przed pójściem do szkoły - fobia szkolna

Autorem artykułu jest Magdalena Grzesiak


Chcesz dowiedzieć się czym jest fobia szkolna? Jakie są przyczyny niechęci uczęszczania do szkoły a także jak sobie z nimi radzić?

Pójście do szkoły to bardzo ważne wydarzenie w życiu Twojego dziecka. To, co nieznane wywołuje w każdym z nas wiele emocji: ciekawość, radość ale i lęk, strach, niepokój.I choć te negatywne uczucia zazwyczaj mijają, są dzieci u których niechęć do szkoły przyjmuje postać chroniczną i może istotnie zaburzać ich funkcjonowanie.

Wśród wielu przyczyn, dla których dzieci nie chcą chodzić do szkoły, można wymienić m.in. znudzenie nauką, obawy przed poznaniem i akceptacją ze strony nowych kolegów i koleżanek, czy też niezrozumienie lekcji. Tego rodzaju problemy można w łatwy sposób zniwelować. Trudniej zaś poradzić sobie z odmową chodzenia do szkoły – fobią szkolną. Najczęściej traktowaną jako forma nerwicy, charakteryzującą się niepokojem i lękiem, wynikającą z trudności natury psychologicznej (m.in. lęku separacyjnego – lęku przed rozstaniem z matką).

Marcin ma 7 lat, rozpoczyna naukę w szkole podstawowej, poranne wyjścia do szkoły trwają bardzo długo, rodzice słuchają płaczu syna, krzyków, uskarżania na dolegliwości żołądkowe, niejednokrotnie pojawiają się wymioty i biegunka a moment pójścia do szkoły odwleka się w nieskończoność. Często rozwiązaniem frustrującej sytuacji dla rodziców jest telefon do babci, dziadka i prośba o pomoc w zaopiekowaniu się wnukiem - dolegliwości ustają. Fakt ten powoduje, iż rodzice nabierają wątpliwości co do prawdziwości odczuwanych przez dziecko dolegliwości, podejrzewają je o symulowanie i kłamstwo. Jeżeli jednak pomimo objawów uda się namówić Marcina do pójścia do szkoły, chłopiec chce aby jedno z rodziców znajdowało się na terenie szkoły, bardzo blisko klasy w której odbywa się lekcja. Poza szkołą Marcin jest radosny, pogodny i lubiany wśród kolegów i koleżanek.

Kasia jest dziewczynką impulsywną, nie wykazującą chęci do nauki. Często po lekcjach gdy rodziców nie ma w domu całe popołudnia spędza z koleżankami na podwórku, do szkoły przychodząc z nieodrobionymi lekcjami. Niedawno rodzice zostali wezwani do szkoły i dowiedzieli się od wychowawczyni Kasi, iż dziewczynka bardzo często nie pojawia się w szkole.
To tylko dwa z wielu możliwych „scenariuszy”, kiedy dziecko przestaje realizować obowiązek szkolny, ale przyczyny obydwu zachowań są diametralnie różne.

Czym jest fobia szkolna?

Fobia jest to nieuzasadniony, bardzo silny, nie dający się opanować chorobliwy lęk przed określonymi sytuacjami, przedmiotami prowadzący do unikania ich. W sytuacji fobii szkolnej jest to lęk przed sytuacjami, które mają miejsce w szkole, nie przed szkołą rozumianą jako całość.


Czy Twoje dziecko jest wagarowiczem czy ofiarą fobii szkolnej?


Jak rozpoznać czy Twoje dziecko opuszcza lekcje ze względu na trudności natury psychologicznej (przykład Marcina), czy po prostu nie ma ochoty iść do szkoły, gdyż woli ten czas spędzić ze znajomymi poza szkołą (przykład Kasi)?
Zazwyczaj naukowcy wyraźnie rozróżniają wagarowiczów od ofiar fobii szkolnej. Wagarowicze „pojawiają” się w szkole, szkoła nie wywołuje w nich nadmiernego lęku, rzadko uskarżają się na dolegliwości fizyczne, natomiast często ukrywają swoją nieobecność w szkole przed rodzicami. Z kolei dzieci cierpiące na fobię szkolną bardzo często chcą uczęszczać do szkoły, jednak nie są w stanie ze względu na paraliżujący lęk, a czasami nawet panikę pojawiającą się wraz ze zbliżającym się momentem wyjścia do szkoły. Trudności zaczynają się zazwyczaj od ogólnikowych narzekań na szkołę oraz niechęci uczęszczania na zajęcia stopniowo przeradzając się w całkowitą odmowę pójścia do szkoły. Cierpieniu psychicznemu często towarzyszą dolegliwości fizyczne m.in. bóle i zawroty głowy, ból żołądka, nudności nie mające przyczyn organicznych. Co więcej, wysokiemu poziomowi lęku może także towarzyszyć depresja, powodując zaburzenia snu, skłonność do płaczu, rozdrażnienie oraz niska samoocena. Pamiętaj, w przypadku fobii szkolnej nigdy nie ma mowy o udawaniu! Twoje dziecko przeżywa bardzo silny lęk, którego nie jest w stanie kontrolować.

Jak rozpoznać fobię ostrą i chroniczną?

Psychologowie twierdzą, iż z fobią ostrą mamy do czynienia jeśli absencję poprzedzał co najmniej trzyletni okres regularnego uczęszczania do szkoły, w pozostałych przypadkach mamy do czynienia z fobią chroniczną. Z fobią ostrą wiąże się także silniejsza skłonność do depresji. Natomiast fobia chroniczna, związana jest z większą zależnością od rodziców, nerwicą, małą towarzyskością i niższą samooceną.

Jak możesz pomóc swojemu dziecku?

• po pierwsze obserwuj swoje dziecko – spróbuj rozpoznać jakie są przyczyny odmowy chodzenia do szkoły. Skonsultuj się ze specjalistą jeśli stwierdzisz, iż dziecko chce chodzić do szkoły ale lęk jest tak silny, iż paraliżuje dziecko,
• uważnie słuchaj nawet wtedy gdy nie masz na to siły po całym dniu pracy. Jeżeli dziecko zauważy, iż interesujesz się jego problemami na pewno postara Ci się je wyjaśnić. Pamiętaj - cierpliwe słuchanie i spokojne rozmowy są kluczem do sukcesu i rozwiązania problemu,
chwal i nagradzaj jak najczęściej nawet za drobne sukcesy szkolne, chęć do pracy i nauki, ciesz się razem z dzieckiem gdy odniesie nawet najmniejszy sukces, nie karz za drobne niedociągnięcia,
współpracuj z wychowawcą dziecka, może to zapobiec wzajemnemu oskarżaniu się i obarczaniu odpowiedzialnością za absencje dziecka w szkole,
• stawiaj wymagania adekwatne do możliwości wynikających z etapu rozwoju dziecka,
• możesz także spróbować bajkoterapii, czyli czytania terapeutycznych bajek, które mogą pomóc w obniżeniu lęku u Twojego dziecka.

Pamiętaj Rodzicu, najważniejszym jest, aby dziecko mające problem z uczęszczaniem do szkoły objęte było fachową pomocą psychologiczną, pedagogiczną oraz rodzicielską.
Pamiętaj Rodzicu, najważniejszym jest, aby dziecko mające problem z uczęszczaniem do szkoły objęte było fachową pomocą psychologiczną, pedagogiczną oraz rodzicielską.

Magdalena Grzesiak, psycholog

Centrum Psychologiczne Dla Dzieci i Młodzieży GEZELIN www.gezelin.pl --- Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

Piątek, 18 Listopad 2011 06:51

Lęk przed szkołą.

 

Jutro musisz iść do szkoły i napawa Cię to strachem bądź wewnętrznym niepokojem? A może Twoje dziecko płacze na samą myśl, że kolejne kilka godzin musi spędzić w szkolnych ławach? Otóż, nie jesteś wyjątkiem, taka sytuacja dotyczy coraz większej grupy osób.


Wiele dzieci doświadcza niepokoju i strachu związanego z uczęszczaniem do szkoły. Objawy szkolnej fobii odznaczają się przede wszystkimi: bólami brzucha, nudnościami, zmęczeniem, drżeniem, przyspieszonym biciem serca i częstym wychodzeniem do toalety. Małe dzieci (do lat 8) odczuwają lęk przed szkołą ze względu na oddzielenie ich od rodziców i zazwyczaj ten stan przemija wraz z upływem czasu. Dzieci starsze (powyżej 8 lat) są z kolei narażone na lęk przed szkołą, związany z fobią społeczną, która może powstać w wyniku częstego stresu np. wskutek obowiązku pracy grupowej, czytania na głos lub udzielania odpowiedzi przy całej klasie. Dzieci nie nauczone w wieku przedszkolnym kontaktu z rówieśnikami, po rozpoczęciu nauki w szkole przeżywają traumę spowodowaną koniecznością znalezienia swojego miejsca w obcym, czasami nieprzyjaznym środowisku. W tym wieku zaczynają się pierwsze bójki i konflikty, a dziecko nie nauczone postaw obronnych, łatwo może zniechęcić się do szkoły, co wywołuje u niego trwały lęk. Dziecko ze strachu przed pójściem do szkoły może dostać ataku paniki, co tylko potęguje strach i wywołuje kolejne ataki, przez co rośnie spirala obaw, z którymi rodzice często nie wiedzą, jak postępować.

Zjawisko to dotyczy także starszych dzieci, dla których szkoła nie jest nowym elementem w ich życiu. Zdarza się, że po długiej przerwie letniej lub nieobecności związanej z dłuższą chorobą, po powrocie do szkoły dzieci nie potrafią się odnaleźć, co jest dla nich traumatyczne, zwłaszcza kiedy słabną kontakty z rówieśnikami lub zmienia się nauczyciel-wychowawca. Nawet starsi uczniowie mogą przyzwyczaić się w czasie przerwy wakacyjnej do siedzenia w domu, opieki rodziców i stałego poczucia bezpieczeństwa, a powrót do szkoły okazuje się być zupełnym przeciwieństwem wygodnego i spokojnego życia, wywołując tym samym lęk. Najczęstsze przyczyny szkolnej fobii to:

- zastraszanie dziecka przez rówieśników,

- rozpoczęcie nauki w szkole po raz pierwszy,

- przeprowadzka do nowego rejonu i konieczności zmiany szkoły oraz poznania nowych przyjaciół,

- nieobecność w szkole przez długi czas z powodu choroby lub przerwy wakacyjnej,

- żałoba po utracie bliskiej osoby,

- poczucie zagrożenia przez pojawienie się rodzeństwa w rodzinie,

- dziecko było świadkiem tragicznego wydarzenia w szkole bądź jej okolicach,

- problemy w domu, związane z postawami patologicznymi,

- rozpad rodziny w wyniku separacji lub rozwodu,

- nieumiejętność nawiązywania kontaktów społecznych,

- niska samoocena i słabe wyniki w nauce.

Fobię szkolną można zdusić w zarodku, ucząc dziecko od najmłodszych lat podstawowych umiejętności budowania relacji społecznych i postaw obronnych w sytuacjach kryzysowych. Najczęściej lęk przed szkołą odczuwają dzieci z rodzin nadopiekuńczych, które mówiąc kolokwialnie, trzymały dziecko „pod kloszem”. Jeśli dziecko jest poważnie zagrożone szkolną fobią, a objawy tego stanu, mimo starań rodziców, nie ustępują, wówczas lepiej złożyć wizytę u pediatry lub psychologa. W rozwiązaniu problemu może pomóc także sama szkoła, a nauczyciele powinni być świadomi istnienia tego zjawiska. Dziecko przez pewien okres mogłoby się uczyć w odrębnej, mniej licznej klasie (jeśli szkoła ma możliwości wprowadzenia takiego rozwiązania), co mogłoby pomóc dziecku odzyskać poczucie bezpieczeństwa i stopniowo budować kontakt z rówieśnikami. Wrażliwe matki powinny pohamować swoją nadopiekuńczość i pozwolić dziecku na większą swobodę w podejmowaniu decyzji, aby dziecko miało szansę zrobić błąd i wyciągnąć z tego wnioski. Wówczas nabierze pewności siebie, co przełoży się także na życie szkolne, niwelując tym samym lęki i niepokoje. Rodzice, którzy zetknęli się z tym problemem powinni ponadto:

- zapewnić dziecko o swoim wsparciu i nie bagatelizować jego problemów,

- wyjaśnić, że jego obawy są naturalne, aby dziecko nie bało się własnego strachu,

- budzić w dziecku odwagę do chodzenia do szkoły,

- wyrażać swoją dumę z postępów dziecka.

Jeśli dziecku dotkniętemu fobią szkolną, uda się z pomocą rodziców, pedagogów, przyjaciół i terapeutów zbudować poczucie własnej wartości, ma ogromne szanse na powrót do zdrowia i lepsze będzie jego życie osobiste oraz kontakty społeczne, a później i zawodowe.

Kampania ma zwrócić uwagę na problem depresji jako choroby, która może dotknąć każdą kobietę bez względu na wiek, miejsce zamieszkania, wykonywany zawód czy status społeczny. Depresji można i trzeba zapobiegać, a gdy już jest ona faktem – koniecznie ją leczyć.

Z wieloletnich doświadczeń Fundacji Itaka – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych wynika, że istnieje bezpośredni związek między zaginięciami ludzi a depresją i innymi zaburzeniami nastroju.

– Chorzy często czują się winni, że ich stan tak wolno się poprawia, lub boją się przyznać lekarzowi, że nie brali leków. Bywają zniechęceni do leczenia, a jednocześnie zdają sobie sprawę z oczekiwań rodziny. Te sytuacje wzmacniają u chorych pragnienie ucieczki – mówi Kinga Bystrek, psycholog, specjalista ds. poszukiwań w Itace.

Głównym elementem kampanii będzie promocja Antydepresyjnego Telefonu Zaufania – 22 654 40 41, który Fundacja Itaka prowadzi od dziewięciu lat.

W każdy poniedziałek i czwartek w godzinach 17.00 – 20.00 dyżurują pod nim lekarze psychiatrzy. Nie leczą przez telefon, ale wysłuchają, doradzą, wskażą miejsca, gdzie można uzyskać pomoc w walce z chorobą.

Specjaliści Itaki przeprowadzają około stu rozmów miesięcznie. Większość dzwoniących, bo aż 64%, to kobiety.

Elementem kampanii jest też nowa odsłona strony www.stopdepresji.pl, zawierająca porady dla osób chorych na depresję i zagrożonych tą chorobą oraz dla ich rodzin i bliskich. Na stronie działa forum umożliwiające wymianę myśli między czytelnikami i zadanie pytania lekarzowi psychiatrze lub psychologowi. Do działań promocyjnych zostaną włączone także media społecznościowe. Na Facebooku pod adresem http://www.facebook.com/StopDepresji powstanie fan page zawierający porady antydepresyjne.


feed-image Feed Entries

Uwaga! .

Uzywamy plikow cookies, by ulatwic korzystanie z naszego serwisu. Jesli nie chcesz, by pliki cookies byly zapisywane na Twoim dysku, zmien ustawienia swojej przegladarki internetowej.

EU Cookie Directive Module Information