Pedagogika / Artykuły

admin

admin

Adres witryny:

Czwartek, 10 Maj 2012 00:43

Alkohol i choroba alkoholowa.

Wiele osób sięgających po alkohol nie zdaje sobie sprawy z tego, w jaki sposób działa on na organizm i psychikę człowieka.

 

W naszym społeczeństwie na temat alkoholu krąży wiele mitów, które nie znajdują pokrycia w rzeczywistości. Jedną z przyczyn tak słabego poziomu wiedzy na temat alkoholu oraz choroby alkoholowej jest brak odpowiednich i łatwo dostępnych publikacji na ten temat. Brak wiedzy w tej dziedzinie może mieć dla niektórych, a zwłaszcza dla młodych ludzi, poważne konsekwencje. Warto zatem zastanowić się nad tym, czym właściwie jest alkohol i jakie konsekwencje dla naszego organizmu może mieć jego spożywanie, a przede wszystkim – nadużywanie.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że alkohol jest środkiem odurzającym, który silnie wpływa na naszą psychikę, na nasze zachowanie oraz na funkcjonowanie naszego organizmu. Ma wpływ na nasz nastrój, na świadomość, na sposób myślenia… Mówiąc krótko, pijani – nie jesteśmy sobą.
Alkohol nie zostaje strawiony w żołądku. Przedostaje się on do krwi i za jej pomocą jest rozprowadzany po całym organizmie, docierając do wszystkich jego komórek. Po pewnym czasie skutki picia zaczyna odczuwać całe ciało. Alkohol m.in. przyspiesza bicie serca, ma również istotny wpływ na ciśnienie krwi. Szczególnie negatywny jest jego wpływ na wątrobę, bez działania której nie może zostać strawiony i usunięty z organizmu. Proces rozkładania alkoholu na nietrujące substancje jest dla wątroby bardzo męczący. Podczas tego procesu bowiem ona sama ulega zatruciu, co jest szczególnie groźne dla osób pijących często i dużo. Brak dbałości o ten narząd może prowadzić do marskości wątroby.

Niekorzystnie wpływa również alkohol na funkcjonowanie komórek nerwowych oraz mózgu. Najczęściej występujące problemy to zaburzenia pamięci, zakłócenia równowagi, osłabiony refleks oraz problemy z koncentracją. Alkohol zakłóca również działanie podstawowych zmysłów – wzroku, słuchu, smaku oraz dotyku.

Innym problemem jest wpływ alkoholu na nasze zachowanie. Z powodu zakłóconej oceny rzeczywistości często pod wpływem alkoholu człowiek robi rzeczy, których „normalnie” nigdy by nie zrobił. Ma również wpływ na nastrój pijącego. Jedni pod wpływem pobadają w przygnębienie, inni stają się agresywni, jeszcze inni czują przypływ wielkiej odwagi.

Częste sięganie po alkohol może zakończyć się chorobą alkoholową, czyli uzależnieniem od niego. Przyzwyczajony do mocniejszych trunków organizm po pewnym czasie bez alkoholu nie może normalnie funkcjonować. Największym zagrożeniem alkoholizmu jest to, że osoba popadająca w nałóg nie zdaje sobie z tego sprawy. Na temat alkoholizmu krąży wiele mitów, a wielu osobom trudno uwierzyć w to, że alkoholikiem może stać się każdy człowiek. Z chorobą tą bowiem zwykliśmy kojarzyć określone grupy ludzi, nie biorąc pod uwagę tego, że na człowieka z nizin społecznych alkohol działa tak samo, jak na dobrze wykształconą i elegancką osobę. Alkoholizm jest niebezpieczną chorobą, która sprawia, że człowiek traci kontrolę nad własnym życiem. Alkoholik pije nawet wtedy, gdy zdaje sobie sprawę z tego, jaką szkodę wyrządza sobie i swojej rodzinie. Co gorsza – sam przed sobą próbuje ukryć swój problem twierdząc, że wcale nie ma problemów z piciem i że w każdej chwili może z tym skończyć.

Poniedziałek, 23 Kwiecień 2012 17:30

Zasady i etapy organizacji wycieczek szkolnych.

By można mówić o wartości edukacyjnej wycieczki, musi ona spełniać wiele warunków. Z jednej strony konieczne są u organizatorów (nauczycieli, przedstawicieli biur podróży) specjalne predyspozycje osobowościowe, wiedza oraz umiejętności związane z organizacją wyjazdu turystycznego. Z drugiej strony, konieczne jest posiadanie przez nich wiedzy o specyfice współczesnej młodzieży oraz zjawiskach i procesach wychowawczych jakim podlega ona podczas trwania wycieczki.


Organizując imprezy turystyczne dla dzieci i młodzieży należy przestrzegać zasady dostosowania zasięgu, czasu trwania, formy oraz programu do wieku uczestników. W literaturze (Z. Czajkowski, K. Denek, J. Janowski) można spotkać się z postulatami, aby zasięg wycieczki odpowiadał wiekowi i możliwościom percepcyjnym. Wspomniani autorzy postulają poznanie wpierw własnej miejscowości, potem gminy, powiatu, a na końcu bardziej odległych miejsc w kraju i zagranicy. Takie podejście sprzyja rozumieniu poznawanych miejsc, pozwala na konfrontacje zdobytej „wiedzy lokalnej” w szerszym kontekście. Trudno sobie wyobrazić sytuacje w której, pierwszym muzeum odwiedzanym przez 7 letnie dziecko byłby paryski Luwr.

Z zasięgiem wycieczek wiąże się czas trwania. Dla klasy I-III najlepszą formą są wycieczki jednodniowe (po gminie, powiecie), dla klas IV-VI można już organizować jedno, dwu, trzy - dniowe wycieczki (po województwie), dla uczniów klas gimnazjalnych należy zwiększyć zasięg penetracji terenowej i uwzględniać odmienny region (np. sąsiednie województwa), dopuszczalne są wycieczki zagraniczne. Dla uczniów liceum można organizować wycieczki po całym kraju, jak i zagranicy. Zasięg poznawanych terenów jest uwarunkowany czasem przejazdu - nie może on przekraczać czasu przeznaczonego na odpoczynek i zwiedzanie. W turystyce stosuję się zasadę, iż wycieczki jednodniowe nie powinny przekraczać zasięgu 60km, dwudniowe 100 -150km.[1]

Forma i program wycieczki powinny być dostosowane do wieku uczestników (ich możliwości percepcyjnych), czasu trwania wyjazdu oraz założonych celów dydaktyczno - wychowawczych. Nauczyciele mogą stosować wycieczki przedmiotowe (np. wycieczki historyczne, biologiczne) lub interdyscyplinarne, podczas których różne aspekty środowiska przyrodniczego i społecznego pokazywane są łącznie. Drugi typ wycieczek jest bardziej korzystny dla uczniów z niższych klas.

Z organizacją wycieczek szkolnych, wiążę się także pewne obwarowania formalne - dotyczące wykształcenia i kwalifikacji kadry prowadzącej (kierownika, opiekuna), środków transportu, zasad poruszania się z grupą itd.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 listopada 2001 r. „w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki” określa warunki, jakie musi spełniać kadra realizująca wycieczkę szkolną.[2]

Kierownikiem wycieczki może być nauczyciel (po ukończeniu kursu kierowników wycieczek szkolnych) lub - w uzgodnieniu z dyrektorem szkoły - inna pełnoletnia osoba będąca instruktorem harcerskim albo posiadająca uprawnienia przewodnika turystycznego, pilota wycieczek, przodownika lub instruktora turystyki kwalifikowanej, organizatora turystyki, instruktora krajoznawstwa albo kwalifikacje trenera lub instruktora w odpowiedniej dyscyplinie sportu (dotyczy turystyki kwalifikowanej: kolarskiej, narciarskiej, kajakowej).[3]

Kierownik wycieczki opracowuje program i harmonogram wycieczki lub imprezy; opracowuje regulamin i zapoznaje z nim wszystkich uczestników; zapewnia warunki do pełnej realizacji programu i regulaminu wycieczki lub imprezy oraz sprawuje nadzór w tym zakresie; zapoznaje uczestników z zasadami bezpieczeństwa oraz zapewnia warunki do ich przestrzegania; określa zadania opiekuna w zakresie realizacji programu; nadzoruje zaopatrzenie uczestników w sprawny sprzęt i ekwipunek oraz apteczkę pierwszej pomocy; organizuje transport, wyżywienie i noclegi dla uczestników; dokonuje podziału zadań wśród uczestników; dysponuje środkami finansowymi przeznaczonymi na organizację wycieczki lub imprezy; dokonuje podsumowania, oceny i rozliczenia finansowego wycieczki lub imprezy po jej zakończeniu.[4]

Opiekunem wycieczki może być natomiast nauczyciel albo (po uzyskaniu zgody dyrektora szkoły) inna pełnoletnia osoba. Według rozporządzenia opiekun sprawuje opiekę nad powierzonymi mu uczniami, współdziała z kierownikiem w zakresie realizacji programu i harmonogramu wycieczki lub imprezy, sprawuje nadzór nad przestrzeganiem regulaminu przez uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa, nadzoruje wykonywanie zadań przydzielonych uczniom, wykonuje inne zadania zlecone przez kierownika.[5]

Istotnym dokumentem, który wypełnić powinien każdy organizator turystyki szkolnej jest karta wycieczki. Zawiera ona informacje o programie wycieczki organizowanej przez szkołę, listę uczestników, imię i nazwisko kierownika oraz liczbę opiekunów. Kartę zatwierdza dyrektor szkoły.

Realizacja celów dydaktyczno - wychowawczych niejednokrotnie zostaje przytłumiona nadmiarem obowiązków formalnych, których jak widać (jeszcze przed realizacją wycieczki) jest bardzo dużo.

Z punktu widzenia nauk pedagogicznych każdy wyjazd turystyczny powinien składać się z trzech etapów: przegotowania, realizacji i podsumowania. Na każdym z tych etapów należy przestrzegać zasad związanych z organizacją imprez turystycznych.

Należyte przygotowanie wycieczki jest najbardziej kluczowym etapem, od którego zależy późniejsze powodzenie. Dobrze przygotowana wycieczka to połowa sukcesu.

Program wycieczki należy konstruować w taki sposób, aby uwzględniał on treści nauczania szkolnego. Młodzież powinna zostać włączona do etapu przygotowania - wytworzy to u niej poczucie współodpowiedzialności za realizacje wycieczki. W tym celu wskazane jest przydzielenie uczniom zadań związanych z przygotowaniem informacji krajoznawczych o miejscowościach, obiektach, muzeach i regionie, w które grupa się uda. Podczas realizacji imprezy przygotowane wiadomości, ciekawostki uczniowie powinni prezentować swoim kolegom w formie krótkich referatów, inscenizacji itp.

W klasach niższych szkoły podstawowej, należy uwzględniać w programie gry i zabawy terenowe, a w klasach gimnazjalnych i licealnych więcej elementów naukowo - badawczych.[6]

Do działań organizacyjno - finansowych (które są czasochłonne, wymagają dużej koncentracji i odpowiedzialności) związanych z tym etapem, zaliczyć można: kalkulacje finansowe i zamawianie świadczeń, przygotowanie i przedstawienie klasie regulaminu wycieczki, sporządzenie listy wymaganego ekwipunku, wypełnienie karty wycieczki, wykup polisy ubezpieczeniowej oraz sporządzenie szczegółowego harmonogramu wycieczki - uwzględniającego czas: przejazdów, zwiedzania obiektów, posiłków i odpoczynku.

Na etapie przygotowania wskazane jest przeprowadzenie na terenie szkoły lekcji na temat wycieczki (w wyższych klasach szkoły podstawowej oraz klasach gimnazjalnych i licealnych), podczas której nauczyciel powinien zapoznać uczestników z programem oraz regulaminem wycieczki. Lekcja taka powinna służyć wyjaśnieniu nieporozumień, określeniu wzajemnych praw i obowiązków. Każdemu uczniowi można wówczas przekazać skrypt zawierający informacje o wycieczce. Jest to niezwykle korzystne, ponieważ podczas trwania wycieczki uczeń w każdym momencie może zajrzeć do skryptu i zapoznać się z przebiegiem trasy, programem, informacjami krajoznawczymi o odwiedzanym miejscu itp.

Przygotowany nauczyciel oraz przygotowani uczniowie mogą przystąpić do realizacji imprezy - czyli najbardziej oczekiwanego przez wszystkich etapu wycieczki. Bardzo ważne jest dokładne i terminowe wykonanie ustalonego programu. Należy przestrzegać wielu różnych zasad, o których mowa była wcześniej. Prawidłowo zorganizowana wycieczka szkolna oprócz elementów dydaktycznych, powinna zawierać także elementy rekreacji (gry, zabawy, dyskoteki itp.).

Podsumowanie i rozliczenie wycieczki wiąże się z sprawdzeniem, czy wszystko co zostało zaplanowane, zostało prawidłowo i terminowo przeprowadzone. Analizie poddaje się przebytą trasę, efekty zwiedzania obiektów, sprawdzenie wywiązania się uczniów z powierzonych im zadań, rozliczenie kosztów imprezy.

Jak podkreśla Janusz Wojtyczka - już w czasie wycieczki można podjąć pewne działania zmierzające do utrwalenia efektów, np. poprzez organizację quizu na temat poznawanego regionu, czy przebytej trasy.[7]

Do innych najczęściej stosowanych form podsumowania wycieczek należą: sprawozdania pisemne uczniów, wykonane przez nich fotogazetki, kroniki i albumy, konkursy na najlepsze sprawozdanie z wycieczki bądź prelekcja połączona z dyskusją lub pokazem filmowym.[8]

Rolą organizatora wycieczki jest także przygotowanie sprawozdania dla dyrektora szkoły oraz rozliczenie finansowe imprezy.

 



[1] I. Janowski, op.cit. , s.61.

[2] Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, http://www.menis.pl/turystyka/turystyka_szkolna2.html

[3] Tamże

[4] Tamże

[5] Tamże

[6] I. Janowski, op.cit. , s.64.

[7] J. Wojtycza, op.cit. , s. 47.

[8] http://www.vulcan.edu.pl/eid/archiwum/2001/06/szkolne_wycieczki.html

Lekcje szkolne mają to do siebie, że przedstawiają wiedzę fragmentaryczną, wyrwaną z szerszego kontekstu. Treści przekazywane na lekcjach biologii, geografii, historii, czy też języka polskiego - różnią się zasadniczo między sobą. W umyśle uczniów tworzą się oddzielne „szufladki” z wiedzą pochodzącą z różnych przedmiotów. Często nie widzą oni połączeń przyczynowo – skutkowych oraz zależności, jakie zachodzą w przyrodzie i środowisku społecznym lub też nie potrafią odnieść posiadanej wiedzy do otaczającej rzeczywistości. Wycieczki mogą w tym pomóc.


Wycieczka w szkole jest jedną z form organizacyjnych procesu dydaktyczno -wychowawczego dzieci i młodzieży. Umożliwia ona bezpośrednie, osobiste, wielostronne, zmysłowe i umysłowe obcowanie z różnorodnością zjawisk i faktów przyrodniczych, społecznych i technicznych. Zalicza się do najbardziej lubianych przez dzieci i młodzież.

Jak podkreśla Ignacy Janowski, znaczenie wycieczek szkolnych w systemie dydaktyczno - wychowawczym wynika z ich humanistycznych walorów. Organizacja wycieczek umożliwia lepsze poznanie przez uczniów środowiska przyrodniczego z jego uwarunkowaniami i walorami historyczno - kulturowymi. Zdaniem Janowskiego wycieczka stwarza uczniowi warunki rozwoju zdolności postrzegania, konfrontacji zdobytej wiedzy z rzeczywistością, kształtowania wyobraźni i myślenia oraz utrwaleniu zdobytej wiedzy. Wycieczki szkolne spełniają rolę czynnika integrującego proces zdobywania wiedzy, stają się istotnymi elementami kształcenia wielostronnego, równoległego, interdyscyplinarnego.[1]

Wycieczki odgrywają dużą rolę w procesie poznawczym. Bezpośrednie obcowanie z tworami przyrody ożywionej i nieożywionej dostarcza umysłowi spostrzeżeń i wrażeń oraz bodźców do rozwoju. Zdobyta wiedza i doświadczenie podczas wycieczek stanowią materiał do wysuwania wniosków i uogólnień. Wycieczki wnoszą do procesu poznawczego element emocjonalny, który wpływa na trwałość wiedzy.

Bardzo często wycieczki przyczyniają się do przejawiania trwalszych zainteresowań poznawczych na dłuższą metę. Niejednokrotnie uczniowie dzięki wycieczkom zaczynają szczególnie interesować się np. wiadomościami przyrodniczymi, geografią, historią czy tez zabytkami architektury.[2]

Wycieczka może sprzyjać także wytwarzaniu swobodnej atmosfery między uczniem a wychowawcą. Podczas wycieczki relacja między nimi jest bardziej bezpośrednia, autentyczna, pozbawiona „sztucznych” ograniczeń wynikających z podziału na świat uczniów i nauczycieli, jaki ma miejsce w budynku szkoły. Sprzyjać to może wzajemnemu poznaniu i kształtowaniu zaufania.

Podczas wycieczki dzieci zachowują się bardziej naturalnie niż w klasie (nie są biernymi “oglądaczami”, podejmują różne role i zadania), co daje możliwość ich lepszego poznania przez nauczyciela.

Funkcja wychowawcza podczas wycieczki wiąże się z dostarczaniem wzorów postępowania i kształtowaniem umiejętności zachowania się wobec kolegów, społeczeństwa, przyrody. Wycieczka może wyrabiać poczucie dyscypliny, systematyczności i odpowiedzialności.

 



[1] I. Janowski, op.cit. , s.19.

[2] Z. Czajkowski, St. Czajkowski, M. Krawczyk, Wycieczka uczy i wychowuje, Warszawa 1964, s. 70.


feed-image Feed Entries

Uwaga! .

Uzywamy plikow cookies, by ulatwic korzystanie z naszego serwisu. Jesli nie chcesz, by pliki cookies byly zapisywane na Twoim dysku, zmien ustawienia swojej przegladarki internetowej.

EU Cookie Directive Module Information